เมื่อพูดถึงการเสียภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา นั่นหมายถึงผู้มีรายได้ทุกคนต้องจ่ายภาษีให้แก่รัฐตามรายได้ที่ได้รับมา แต่นอกจากนี้ยังมีสิทธิพิเศษที่รัฐบาลกำหนดขึ้น เพื่อให้ประชาชนสามารถนำมาหักลดหย่อนภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาได้ ซึ่งมีความสำคัญต่อมนุษย์เงินเดือนอย่างยิ่ง เพราะจะช่วยให้ประหยัดเงินที่ต้องจ่ายออกไปได้มากกว่าการไม่ใช้สิทธิ

สิทธิในการลดหย่อนภาษีคืออะไร

เป็นสิทธิประโยชน์ที่รัฐบาลจัดให้กับผู้มีรายได้สามารถนำมาหักจากเงินได้สุทธิก่อนคำนวณภาษี เพื่อให้ได้เงินได้สุทธิที่แท้จริงที่ต้องเสียภาษี โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อช่วยบรรเทาภาระภาษีสำหรับผู้มีรายได้ในบางกรณี เช่น ภาระค่าใช้จ่ายส่วนตัว ค่ารักษาพยาบาล เงินบริจาค สิทธิประโยชน์นี้นับเป็นสวัสดิการขั้นพื้นฐานที่ทุกคนพึงได้รับ

สิทธิในการลดหย่อนภาษีที่สำคัญ มีดังนี้

• การลดหย่อนส่วนตัว เป็นสิทธิในการลดหย่อนเบื้องต้น สำหรับตัวผู้มีเงินได้เอง ผู้สมรสที่ไม่ได้สมรส และบุตรที่อยู่ในอุปการะ โดยอัตราการลดหย่อนจะแตกต่างกันไปแล้วแต่สถานะ

• ค่าลดหย่อนเงินสะสม ได้แก่ เงินสะสมกองทุนสำรองเลี้ยงชีพ เงินสะสมกองทุนบำเหน็จบำนาญข้าราชการ เป็นการสนับสนุนให้พนักงานมีการออมเงินไว้ใช้ยามเกษียณ

• ค่าลดหย่อนเบี้ยประกัน ซึ่งหมายรวมถึงการลดหย่อนค่าเบี้ยประกันชีวิตและค่าเบี้ยประกันสุขภาพ เพื่อส่งเสริมการมีหลักประกันด้านรายได้และสุขภาพ ลดภาระค่าใช้จ่ายของรัฐในการดูแล 

• ค่าลดหย่อนเงินบริจาค ช่วยส่งเสริมให้มีการบริจาคเงินเพื่อการกุศลหรือสาธารณกุศลต่าง ๆ อันนำมาซึ่งประโยชน์ต่อสังคมโดยรวม

• ค่าลดหย่อนค่าซื้ออสังหาริมทรัพย์เพื่ออยู่อาศัย เพื่อช่วยให้ประชาชนสามารถซื้อกรรมสิทธิ์ที่อยู่อาศัยได้ง่ายขึ้น

    นอกจากนี้ยังมีสิทธิลดหย่อนภาษีอื่น ๆ อีก โดยในบางปี รัฐจะประกาศมาตรฐาน เพื่อกระตุ้นเศรษฐกิจ ซึ่งประชาชนที่มีรายได้สามารถนำมาใช้ได้เพิ่มอีกด้วย 

การลดหย่อนภาษีมีประโยชน์สำคัญหลายประการ ดังนี้

• ช่วยลดภาระภาษีของประชาชน

สิทธิในการลดหย่อนภาษีต่าง ๆ เป็นการช่วยบรรเทาภาระภาษีให้กับประชาชนผู้มีเงินได้ โดยการนำค่าใช้จ่ายบางรายการมาหักออกจากเงินได้สุทธิก่อนคำนวณภาษี ทำให้จำนวนเงินที่ต้องเสียภาษีลดลง ซึ่งเป็นการประหยัดรายจ่ายและเพิ่มเงินคงเหลือให้กับประชาชน

• ส่งเสริมคุณภาพชีวิตที่ดี

สิทธิลดหย่อนภาษีในหมวดต่าง ๆ เช่น ค่ารักษาพยาบาล ค่าเบี้ยประกันสุขภาพ เงินสะสมเพื่อการเกษียณ ฯลฯ ล้วนเป็นการส่งเสริมให้ประชาชนดูแลสุขภาพและมีหลักประกันในการดำรงชีวิตที่ดี ถือเป็นการยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชน

• กระตุ้นเศรษฐกิจ

การลดหย่อนภาษีบางรายการ เช่น ค่าลดหย่อนดอกเบี้ยเงินกู้ซื้อที่อยู่อาศัย ค่าลดหย่อนเงินบริจาค ฯลฯ นับเป็นการกระตุ้นให้เกิดการใช้จ่ายและการลงทุนในภาคธุรกิจต่างๆ ซึ่งจะส่งผลดีต่อการขับเคลื่อนเศรษฐกิจโดยรวม

• ส่งเสริมการออม

สิทธิลดหย่อนเงินสะสมกองทุนต่างๆ เป็นการจูงใจให้ประชาชนมีวินัยในการออมเงิน เพื่อสร้างหลักประกันทางการเงินให้กับตนเองและครอบครัวในระยะยาว

• สร้างความเป็นธรรมทางภาษี

การให้สิทธิลดหย่อนภาษีเป็นการปรับลดภาระภาษีให้เหมาะสมกับสถานการณ์ของผู้เสียภาษีแต่ละราย สอดคล้องกับหลักความเป็นธรรมและความเสมอภาคในการจัดเก็บภาษี

การใช้สิทธิลดหย่อนภาษีมีประโยชน์หลายประการ มนุษย์เงินเดือนควรศึกษาและทำความเข้าใจ เพื่อให้ได้ประโยชน์สูงสุด